Amerika Birləşmiş Ştatları sahibkarlıq ruhunun və böyük bazarın vətənidir. Hər il minlərlə xarici sahibkar ABŞ-da biznes quraraq qlobal bazarda öz yerini möhkəmləndirməyə çalışır. Lakin Amerikada şirkət açmaq üçün sadəcə yaxşı bir ideya kifayət etmir düzgün viza seçimi, biznes planı, maliyyə hazırlığı və hüquqi tələblər əsas şərtlər arasındadır. ABŞ-da biznes qurmaq istəyən sahibkarların qarşısında ən çox iki viza seçimi çıxır: L-1 viza və E-2 viza. Hər iki viza sahibkara Amerikada fəaliyyət göstərmək imkanı yaradır, amma şərtləri və üstünlükləri fərqlidir.
Amerikada biznes qurmaq bir çox sahibkar üçün böyük bir fürsət sayılır. ABŞ dünya iqtisadiyyatının mərkəzi hesab olunur və burada fəaliyyət göstərmək həm yerli, həm də beynəlxalq miqyasda brendinizi gücləndirməyə imkan verir. İlk baxışdan asan görünə bilər, amma əslində Amerikada biznes açmaq üçün ciddi hazırlıq, hüquqi bilik və maliyyə planlaması lazımdır.
Əvvəlcə, hansı biznes növünü qurmaq istədiyinizə qərar verməlisiniz. ABŞ-da ən çox seçilən biznes formaları arasında məhdud məsuliyyətli cəmiyyət (LLC), səhmdar cəmiyyət (Corporation) və fərdi sahibkarlıq (Sole proprietorship) yer alır. LLC variantı xarici sahibkarlar üçün daha rahat hesab olunur, çünki həm vergi baxımından çevikdir, həm də şəxsi məsuliyyəti minimuma endirir.
Daha sonra viza məsələsi ortaya çıxır. Əgər ABŞ vətəndaşı deyilsinizsə, biznesinizi orada şəxsən idarə etmək üçün müvafiq viza növünə ehtiyacınız olacaq. Sahibkarlar üçün ən çox seçilən vizalar L-1 və E-2 vizalarıdır. L-1 vizası, xaricdəki bir şirkətin rəhbərini və ya xüsusi mütəxəssisini ABŞ-da açılacaq filialına transfer etməyə imkan verir. E-2 vizası isə ABŞ ilə müqaviləsi olan ölkələrin vətəndaşlarına ABŞ-da müəyyən bir məbləğdə investisiya qoyaraq biznes qurmağa şərait yaradır.
Vizadan əlavə, düzgün hazırlanmış biznes planı da əsas şərtlərdəndir. ABŞ səlahiyyətli orqanları investisiya məbləğinin mənbəyini, xərclər planını, gələcək proqnozları və işçi heyətinin planlaşdırılmasını ciddi şəkildə qiymətləndirir. Əgər Amerikada biznes qurmaq prosesində peşəkar dəstək axtarırsınızsa, Dayday.az sizə sıfırdan şirkət açmaqdan, şirkət qeydiyyatına və hüquqi məsləhətlərə qədər bütün mərhələlərdə etibarlı xidmət təqdim edir. Klik edərək daxil ola bilərsiniz. Eyni zamanda, yerli qanunlara uyğun olaraq federal və ştat səviyyəsində vergi nömrəsi alınmalı, bank hesabı açılmalı və lisenziyalar təmin edilməlidir.
Amerikada biznes qurmaq, yeni bazar imkanlarına çıxış, daha güclü beynəlxalq imic və genişləndirilmiş satış şəbəkəsi kimi böyük üstünlüklər təqdim edir. Amma bu prosesdə hər addım diqqətlə atılmalı, peşəkar hüquqi və maliyyə məsləhətlərindən istifadə edilməlidir. Doğru planlama və strateji yanaşma ilə Amerika bazarında uğurlu bir mövqe qazanmaq mümkündür.
L-1 Vizası Nədir?
L-1 vizası, mövcud şirkətin xaricdəki filialından, ana şirkətindən və ya törəmə müəssisəsindən idarəçi və ya ixtisaslaşdırılmış işçini ABŞ-da yaradılmış filialına və ya yeni qurulan şirkətə köçürmək üçün nəzərdə tutulub.
L-1 vizası, ABŞ-da biznes məqsədilə istifadə olunan və xarici şirkətlərin rəhbər və ya ixtisaslaşmış işçilərini ABŞ-dakı filiallarına və ya yeni yaradılan ofislərinə köçürməyə imkan verən xüsusi viza növüdür.
Bu viza əsasən iki kateqoriyaya bölünür: L-1A və L-1B. L-1A vizası şirkətin idarəedici şəxsləri və rəhbərləri üçün nəzərdə tutulur, L-1B isə xüsusi bilik və təcrübəyə sahib olan işçilər üçün verilir.
L-1 vizası üçün müraciət edən şəxsin son üç il ərzində ən azı bir il ərzində xarici şirkətdə fasiləsiz işləməsi şərtdir. Yəni, bu viza mövcud beynəlxalq şirkəti olan, artıq xaricdə fəaliyyətdə olan və ABŞ-da filial açmaq istəyən sahibkarlar üçün uyğundur.
L-1 vizasının üstünlüklərindən biri də odur ki, bu viza ilə ABŞ-da uzunmüddətli qalmaq mümkündür və gələcəkdə daimi yaşayış icazəsi (Green Card) üçün müraciət etmə şansı yaradır. Eyni zamanda, viza sahibinin həyat yoldaşı və 21 yaşdan kiçik uşaqları da L-2 viza ilə ABŞ-da onunla birlikdə yaşaya və həyat yoldaşı işləyə bilər.
L-1 vizası, beynəlxalq biznesini ABŞ bazarına genişləndirmək istəyən şirkətlər üçün ideal variant hesab olunur.
Əsas xüsusiyyətlər
- Xaricdəki şirkətdə ən azı 1 il işləmək şərti var.
- ABŞ-da yeni ofis açmaq və ya mövcud ofisə transfer etmək imkanı yaradır.
- Əsasən idarəçilər (L-1A) və ixtisaslaşdırılmış bilik sahibi işçilər (L-1B) üçün nəzərdə tutulur.
- Ailə üzvləri də (həyat yoldaşı və 21 yaşdan kiçik uşaqlar) L-2 viza ilə birlikdə gedə bilər.
Üstünlükləri
- Green Card (daimi yaşama icazəsi) almaq üçün sonradan konvertasiya imkanı.
- Kapital tələbi yoxdur (amma biznes plan, maliyyə dayanıqlılığı göstərilməlidir).
E-2 Vizası Nədir?
E-2 investisiya vizası, ABŞ ilə investisiya müqaviləsi olan ölkələrin vətəndaşları üçün nəzərdə tutulub.
E-2 vizası, ABŞ-da biznes qurmaq və ya mövcud bir biznesi idarə etmək məqsədilə ABŞ ilə investisiya müqaviləsi olan ölkələrin vətəndaşlarına verilən xüsusi bir qeyri-immiqrant vizadır.
Bu viza sahibinə ABŞ-da “əhəmiyyətli məbləğdə” investisiya qoyaraq orada aktiv və gəlir gətirən bir biznes qurmaq və onu idarə etmək hüququ verir. Rəsmi olaraq minimum investisiya məbləği müəyyən edilməyib, amma təcrübədə ən azı 100.000 ABŞ dolları və ya daha çox sərmayə qoyulması tövsiyə olunur.
E-2 vizası üçün əsas şərtlərdən biri odur ki, investor ABŞ-da yaradılacaq və ya alınacaq biznesin əsas rəhbərliyində olmalı və biznesin gündəlik idarə edilməsində aktiv rol oynamalıdır.
E-2 vizası ilk mərhələdə iki ildən az müddətə verilir, amma investisiya davam etdiyi müddətdə limitsiz şəkildə uzadıla bilər. Eyni zamanda, viza sahibinin həyat yoldaşı və 21 yaşdan kiçik uşaqları da ABŞ-da onunla birlikdə yaşaya bilər və həyat yoldaşı işləmək icazəsi ala bilər.
Bu viza ABŞ-da tam müstəqil şəkildə biznes idarə etmək və ailə ilə birlikdə yaşamaq üçün çox əlverişli hesab olunur. Lakin qeyd etmək lazımdır ki, Azərbaycan vətəndaşları hazırda E-2 vizasına müraciət edə bilmir, çünki Azərbaycan ABŞ ilə investisiya müqaviləsi olan ölkələr siyahısında yer almır. Buna görə E-2 vizası əsasən həmin siyahıda olan ölkələrin vətəndaşları üçün əlçatandır.
Əsas xüsusiyyətlər
- ABŞ-da “əhəmiyyətli miqdarda” investisiya qoymaq şərti var (rəsmi minimum yoxdur, amma adətən 100,000 ABŞ dolları və yuxarı məbləğlər məsləhət görülür).
- Sahibkar yeni biznes yarada və ya mövcud bir şirkəti ala bilər.
- Yalnız müqavilə bağlamış ölkələrin vətəndaşlarına açıqdır (Azərbaycan hələ ki, bu siyahıda yoxdur).
Üstünlükləri
- Vizanın müddəti investisiyanın davam etməsinə əsaslanır və limitsiz uzadıla bilər.
- Sahibkarın ailəsi də ABŞ-da yaşaya bilər.
Hansı Viza Daha Uyğundur?
L-1 Vizası Üçün Uyğundur:
- Xaricdə fəaliyyət göstərən, aktiv bir şirkətiniz varsa.
- ABŞ-da filial açmağı planlaşdırırsınızsa.
- Sonradan Green Card almaq istəyirsinizsə.
E-2 Vizası Üçün Uyğundur:
- ABŞ ilə investisiya müqaviləsi olan ölkənin vətəndaşısınızsa.
- ABŞ-da birbaşa investisiya qoyaraq biznes qurmaq istəyirsinizsə.
- Biznesə tam nəzarət etmək istəyirsinizsə.
Tez-tez Verilən Suallar (FAQ)
1. Amerikada biznes qurmaq üçün hansı növ şirkət formaları mövcuddur?
ABŞ-da biznes qurmaq üçün ən çox istifadə olunan şirkət formaları məhdud məsuliyyətli cəmiyyət (LLC), səhmdar cəmiyyət (Corporation) və fərdi sahibkarlıqdır (Sole Proprietorship). Hər birinin öz vergi və məsuliyyət xüsusiyyətləri var.
2. Xarici vətəndaş olaraq Amerikada biznes qurmaq üçün hansı vizalar mövcuddur?
Ən məşhur vizalar L-1 və E-2 vizalarıdır. L-1 viza xaricdə mövcud şirkətlərin ABŞ filialına köçürülməsi üçün, E-2 isə ABŞ ilə investisiya müqaviləsi olan ölkələrin vətəndaşlarına investisiya əsasında biznes qurmaq üçün verilir.
3. Azərbaycandan Amerikada biznes qurmaq üçün hansı viza daha uyğundur?
Hazırda Azərbaycan vətəndaşları üçün L-1 vizası daha əlverişlidir, çünki Azərbaycan E-2 vizasına daxil olan ölkələr siyahısında deyil.
4. Amerikada biznes açmaq üçün minimum investisiya məbləği nə qədərdir?
Minimum investisiya məbləği rəsmi olaraq müəyyən edilməsə də, E-2 vizası üçün adətən 100,000 ABŞ dolları və ya daha çox investisiya tövsiyə olunur. L-1 vizasında isə sərmayə məbləği üçün xüsusi tələblər yoxdur, amma biznesin işləməsi üçün kifayət qədər maliyyə vəsaiti göstərilməlidir.
5. Amerikada biznes qurarkən hansı sənədlər tələb olunur?
Şirkətin qeydiyyatı üçün əsasən biznes plan, şəxsiyyət vəsiqəsi, vergi nömrəsi, investisiya və ya maliyyə mənbələrini təsdiq edən sənədlər, və s. tələb olunur. Viza müraciətləri üçün əlavə sənədlər lazım ola bilər.
ABŞ-a Viza Dəstəyi
Əgər şansınız varsa, elə indi “Amerikan xəyalınızı” gerçəkləşdirməyin vaxtıdır! Xoş səyahətlər!
