Kanada dünyanın ən yaşamaq üçün əlverişli, təhlükəsiz və iqtisadi cəhətdən sabit ölkələrindən biridir. Təmiz təbiəti, yüksək həyat səviyyəsi, çoxmədəniyyətli cəmiyyəti və təhsil imkanları ilə hər il milyonlarla insanı özünə cəlb edir. Həm turistlər, həm tələbələr, həm də iş imkanları axtaran şəxslər üçün Kanada dünyanın ən çox arzulanan istiqamətlərindən biri hesab olunur.
Rəsmi statistikaya görə, Kanadaya hər il 20 milyondan çox beynəlxalq turist səfər edir. Ən çox gələnlər arasında ABŞ, Böyük Britaniya, Fransa, Çin, Hindistan və Filippin vətəndaşları üstünlük təşkil edir. Bu axının əsas səbəblərindən biri ölkənin təbiət möcüzələri Niqara şəlaləsi, Banff və Jasper milli parkları, həmçinin müasir və təmiz şəhərləri olan Toronto, Vankuver və Monreal kimi mərkəzlərdir. Bundan əlavə, Kanada açıq və qonaqpərvər immiqrasiya siyasəti ilə də tanınır. İnsanlar burada yalnız qısa müddətli turistik səfərlər üçün deyil, həm də uzunmüddətli yaşamaq, işləmək və təhsil almaq məqsədilə də viza alırlar.
Azərbaycandan da son illərdə Kanadaya səyahət edənlərin və viza müraciət edənlərin sayı xeyli artıb. Bunun bir neçə səbəbi var: birincisi, Kanadanın keyfiyyətli və beynəlxalq səviyyədə tanınan təhsil sistemi azərbaycanlı tələbələr üçün böyük maraq doğurur. İkincisi, iş və miqrasiya proqramlarının əlçatan olması bir çox insan üçün yeni həyat qurmaq imkanı yaradır. Üçüncüsü isə, turistik baxımdan Kanada həm ailəvi istirahət, həm də təbiət və mədəniyyət turları üçün ideal istiqamətdir.
Nəticə etibarilə, Kanada həm təbiət sevərlərin, həm də yeni imkanlar axtaranların sevimli məkanıdır. Lakin bu gözəl ölkəyə səyahət etmək və ya yaşamaq üçün ilk addım düzgün şəkildə viza müraciəti etməkdir. Gəlin, indi Kanada vizasını necə almaq olar, hansı sənədlər tələb olunur və müraciət prosesi necə aparılır bunlara birlikdə baxaq.
Kanada Viza Növləri
Kanadaya səyahət etməyi planlaşdırırsınızsa, ilk addım məqsədinizə uyğun viza növünü seçməkdir. Kanada hökuməti qısa və uzunmüddətli səfərlər üçün müxtəlif viza növləri təqdim edir.
1. Kanada Turist Vizası (Temporary Resident Visa)
Əgər Kanadaya turizm, ailə və ya dost ziyarəti, işgüzar səfər, tibbi müayinə və ya müalicə, qısamüddətli təhsil və ya mübadilə proqramları məqsədilə gedirsinizsə, sizə turist vizası (Temporary Resident Visa – TRV) lazımdır. Bu viza növü müvəqqəti səfərlər üçün nəzərdə tutulur və adətən 6 aya qədər qalmağa icazə verir. Turist vizası həm tək girişli, həm də çox girişli (multiple entry) ola bilər.
Bu viza ilə Kanadada səyahət edə, təbiət möcüzələrini görə, ailənizi və dostlarınızı ziyarət edə və ya işgüzar görüşlərdə iştirak edə bilərsiniz. Lakin bu viza ilə davamlı işləmək və ya uzunmüddətli təhsil almaq icazəsi yoxdur.
2. Kanada Təhsil Vizası (Study Permit)
Kanadada 6 aydan çox müddətə təhsil almaq (bakalavr, magistr, doktorantura və s.) istəyən şəxslər təhsil vizasına, yəni Study Permit-ə müraciət etməlidirlər. Bu icazə yalnız Kanada tərəfindən tanınmış təhsil müəssisələrinə (Designated Learning Institution – DLI) qəbul məktubu təqdim edən tələbələr üçün verilir.
Təhsil vizası ilə siz Kanadada rəsmi şəkildə oxuya və bəzi hallarda kampus daxilində və ya müəyyən saatlarla işləyə bilərsiniz. Bu, gələcəkdə daimi yaşayış icazəsinə (Permanent Residency) keçid üçün də əsas yarada bilər.
3. Kanada İş Vizası (Work Permit)
Kanadada işləmək istəyirsinizsə, işəgötürəndən rəsmi dəvət məktubu və ya iş təklifi olduqda iş vizasına müraciət edə bilərsiniz. Bu viza növü həm müvəqqəti, həm də uzunmüddətli ola bilər. Kanada hökuməti müxtəlif işçi proqramları (məsələn, Temporary Foreign Worker Program və ya International Mobility Program) çərçivəsində bu icazələri verir.
Kanada Turizm Vizası (Visitor Visa)
Kanadaya qısamüddətli səfər planlaşdıranlar üçün ən çox müraciət edilən viza növü Kanada Turizm Vizası və ya Visitor Visa adlanır. Bu viza növü çoxgirişli (multiple entry) olur və sizə Kanadaya dəfələrlə səyahət etmək imkanı verir.
Kanada turist vizası adətən pasportunuzun etibarlılıq müddəti ilə eyni müddətə qədər verilir. Məsələn, əgər pasportunuz 10 il etibarlıdırsa, viza da eyni dövr üçün qüvvədə olur. Lakin hər səfərdə Kanadada fasiləsiz maksimum 6 ay qalmaq icazəsi verilir. Bu müddət bitdikdə ölkəni tərk edib, daha sonra yenidən Kanadaya daxil olmaqla növbəti 6 ay qalmaq mümkündür.
Bu viza növü turizm, ailə və dost ziyarəti, işgüzar görüşlər və ya qısamüddətli təlimlər kimi məqsədlərlə səyahət edənlər üçün idealdır. Turist vizası ilə Kanadada işləmək və ya təhsil almaq hüququ yoxdur, lakin ölkəni kəşf etmək, mədəniyyətlə tanış olmaq və yaxınlarınızı ziyarət etmək üçün geniş imkanlar yaradır.
Kanada hökuməti “Visitor Visa” müraciətlərini rəqəmsal sistem vasitəsilə qəbul edir. Müraciət edən şəxslər biometrik məlumatlar, maliyyə vəziyyəti haqqında sənədlər, səyahət planı və geri qayıdış niyyətini göstərən sübutlar təqdim etməlidirlər.
Kanada Vizası Müraciəti üçün Tələb Olunan Sənədlər
Kanada vizasına müraciət edərkən aşağıdakı sənədləri təqdim etmək lazımdır:
- Xarici pasportun orijinalı və birinci səhifəsinin surəti
- Əvvəlki vizaların və giriş-çıxış möhürlərinin surətləri (əgər varsa)
- Şəxsiyyət vəsiqəsinin surəti
- İş yerindən arayış* və maaş kartından çıxarış (təhsil alanlar üçün təhsil müəssisəsindən arayış*)
- Adınıza olan bank hesabından arayış* və çıxarış (məbləğ haqqında aşağıda detallı məlumat verilir)
- Mülki vəziyyətinizi təsdiq edən sənəd* (nikah şəhadətnaməsi, uşaqların doğum şəhadətnamələri və ya nikahın pozulması haqqında sənəd)
- 5x4.5 ölçüdə ağ fonda çəkilmiş şəkil
- Avia bileti bronları
- Otel rezervasiyaları
- İngilis dilində doldurulmuş ərizə formaları
- Viza rüsumunun ödənildiyini təsdiq edən sənəd
- İşgüzar səfər üçün vizaya müraciət edilirsə, rəsmi dəvət məktubu
- Mədəniyyət bürosunun məktubu (sponsorluq edilsə)
“*” ilə qeyd olunan sənədlər ingilis dilində təqdim olunmalıdır. Əgər sənədlər azərbaycan dilindədirsə, notarial qaydada ingilis dilinə tərcümə və təsdiq edilməlidir.
Kanada Vizası Üçün Maliyyə Sənədləri
Kanada viza müraciəti zamanı ən vacib meyarlardan biri maliyyə təminatıdır. Səfirlik sizin səyahət xərclərinizi qarşılayacaq qədər maliyyə imkanınızın olub-olmadığını diqqətlə qiymətləndirir. Bank hesabınızdakı məbləğ, təqdim etdiyiniz səyahət tarixləri, Kanadada qalacağınız müddət, aviabilet və otel bronları, həmçinin səyahət məqsədiniz əsasında qiymətləndirilir.
Ümumilikdə bir həftəlik səyahət üçün bank hesabınızda minimum 5.000–7.000 AZN (və ya ekvivalent məbləğdə ABŞ dolları və ya avro) olması məsləhət görülür. Bu məbləğ aviabilet, otel xərcləri, sığorta, eləcə də Kanadada qalacağınız hər gün üçün təxminən 70–80 ABŞ dolları gündəlik xərci tam əhatə etməlidir. Hesabınızı planlaşdırarkən bütün bu xərcləri nəzərə alıb, üzərinə bir qədər əlavə məbləğ qoymaq daha təhlükəsizdir bu, səfirliyə səyahətinizin real və sabit maliyyə əsaslarla həyata keçiriləcəyini göstərir.
Sahibkarlar üçün sənədlər
Əgər siz sahibkar kimi fəaliyyət göstərirsinizsə, iş yerindən arayış təqdim etməyə ehtiyac yoxdur. Onun əvəzinə aşağıdakı sənədləri Kanada səfirliyinə təqdim edə bilərsiniz:
- VÖEN-in surəti
- Vergilər Nazirliyindən dövriyyə haqqında arayış
- Şirkətinizin reyestr çıxarışı (qeydiyyat sənədi)
Bu sənədlər sizin rəsmi gəlir mənbənizi və sahibkarlıq fəaliyyətinizin qanuni olduğunu təsdiqləyir.
Sponsorla səyahət edənlər üçün sənədlər
Əgər siz işləmirsiniz, tələbəsiniz və ya səyahət xərclərinizi başqa bir şəxs (məsələn, ailə üzvü) qarşılayırsa, bu zaman səfirliyə sponsorluq sənədləri təqdim edilməlidir. Bu sənədlərə aşağıdakılar daxildir:
- Sponsorun şəxsiyyət vəsiqəsinin surəti
- Sponsorun iş yerindən arayış (əgər sahibkardırsa, yuxarıda qeyd olunan sahibkar sənədləri)
- Sponsorun bank hesabından arayış və çıxarış
- Ailəvi bağları sübut edən sənəd (məsələn, doğum haqqında şəhadətnamə, nikah haqqında şəhadətnamə və s.)
- Sponsorluq məktubu – bu sənəddə sponsorun səyahət xərclərinizi qarşılayacağını rəsmi şəkildə bəyan etməsi vacibdir.
Yetkinlik yaşına çatmayanlar üçün əlavə sənədlər
Əgər müraciət edən şəxs 18 yaşdan aşağıdırsa, viza üçün əlavə sənədlər tələb olunur:
- Hər iki valideyndən yazılı icazə məktubu, əgər uşaq tək səyahət edirsə
- Bir valideynlə səyahət edirsə, digər valideyndən ölkədən çıxışa dair notarial icazə sənədi
Bu sənədlər uşağın səyahətinin qanuni və təhlükəsiz şəkildə həyata keçiriləcəyini təsdiqləyir.
Sənədlərin tərcümə və təsdiqi
Bütün təqdim edilən sənədlər VÖEN, dövriyyə arayışı, şirkət çıxarışı, sponsorluq məktubu, icazə sənədləri və s. ingilis dilinə notarial qaydada tərcümə və təsdiq edilməlidir. Bu tələbi yerinə yetirməmək viza müraciətinin gecikməsinə və ya rədd edilməsinə səbəb ola bilər.
Kanada Vizasına Necə Müraciət Edə Bilərəm?
Kanadaya səyahət etməyi planlaşdırırsınızsa, ilk addım düzgün viza müraciət üsulunu seçməkdir. Kanada vizasına müraciət etmək üçün iki əsas yol mövcuddur: onlayn müraciət və kağız üzərində müraciət. Hər iki üsul eyni hüquqi qüvvəyə malik olsa da, onlayn müraciət prosesi daha sürətli və rahat hesab olunur.
Onlayn Müraciət Prosesi
Onlayn viza müraciəti Kanada hökumətinin rəsmi portalı vasitəsilə həyata keçirilir. Müraciətçi ilk olaraq rəsmi sistemdə şəxsi hesab (GCKey hesabı) yaradır. Daha sonra hesabına daxil olaraq viza növünü (məsələn, turist, təhsil, iş vizası və s.) seçir, sualları cavablandırır və tələb olunan sənədlərin siyahısı ilə tanış olur.
Bütün sənədlər (ərizə formaları, pasportun surəti, foto, maliyyə arayışları və s.) sistemə PDF formatında yükləndikdən sonra müraciət təsdiqlənir və istifadəçi ödəniş səhifəsinə yönləndirilir.
- Viza rüsumu: 100 CAD
- Biometrik məlumat rüsumu: 85 CAD
Bu ödənişlər onlayn şəkildə bank kartı ilə həyata keçirilir.
Ödənişdən sonra sistemdə “biometrik məlumat təqdim etmə” bildirişi yaranır. Müraciətçi bu bildirişi çap edib ən yaxın viza mərkəzinə (VAC – Visa Application Centre) pasportu ilə birlikdə təqdim edir və barmaq izi verir.
Barmaq izi təqdim edildikdən sonra viza qiymətləndirmə prosesi başlayır.
- Əgər cavab müsbət olarsa, pasportunuz viza etiketi üçün tələb olunur.
- Əgər cavab mənfidirsə, sistemdə imtina səbəbi göstərilir.
Pasport viza etiketinin yapışdırılması üçün Ankaradakı Kanada səfirliyinə göndərilir və bu proses adətən 6–8 iş günü çəkir.
Kağız Üzərində Müraciət Prosesi
Kağız üzərində müraciət üsulu daha ənənəvi hesab olunur və sənədlərin orijinal nüsxələrinin viza mərkəzinə təqdim edilməsini tələb edir.
Bu halda ərizəçi:
- Ərizə formalarını elektron şəkildə doldurur, çap edib imzalayır;
- Pasport və digər sənədlərin əsillərini viza mərkəzinə təqdim edir;
- Barmaq izi verir;
- Viza rüsumlarını ödəyir.
Ödəniş sistemi onlayn həyata keçirilir (100 CAD viza + 85 CAD biometrik),
amma viza mərkəzinə xidmət haqqı olan 100 AZN nağd şəkildə ödənilir.
Sənədlər daha sonra Kanada Səfirliyinə göndərilir və nəticə müəyyən olunduqdan sonra pasport:
- Viza təsdiqlənibsə, viza etiketi ilə birlikdə qaytarılır.
- İmtina halında isə, imtina məktubu ilə birlikdə ərizəçiyə qaytarılır.
Kanada Vizası Nəticə Müddəti
Ümumilikdə Kanada turist vizası üçün baxılma prosesi 150–210 iş günü çəkə bilər. Bu müddət müraciətlərin sayına, təqdim olunan sənədlərin tamlığına və biometrik məlumatların verilmə tarixindən asılı olaraq dəyişə bilər.
Tez-Tez Verilən Suallar (FAQ)
1. Kanadaya səyahət etmək üçün viza lazımdırmı?
Bəli, Azərbaycan vətəndaşlarının Kanadaya səyahət etməsi üçün viza almaq məcburidir. Vizasız giriş yalnız bəzi ölkələrin vətəndaşlarına şamil olunur.
2. Kanada turist vizası neçə günə hazır olur?
Kanada turist vizasının baxılma müddəti orta hesabla 150–210 iş günü arasında dəyişir. Bu müddət müraciət tarixindən, təqdim olunan sənədlərin tamlığından və səfirliyin iş yükündən asılıdır.
3. Kanada turist vizası neçə illik verilir?
Kanada turist vizası adətən pasportun etibarlılıq müddəti ilə eyni müddətə verilir. Məsələn, pasportunuz 10 illikdirsə, viza da 10 il müddətinə etibarlı olur. Lakin hər səfərdə maksimum 6 ay qalmaq mümkündür.
4. Kanada vizası üçün hesabda nə qədər pul olmalıdır?
Bir həftəlik səyahət üçün hesabda minimum 5.000–7.000 AZN (və ya ekvivalent məbləğdə avro və ya ABŞ dolları) olması tövsiyə olunur. Bu məbləğ aviabilet, otel və gündəlik xərcləri tam əhatə etməlidir.
5. Kanada vizası üçün sponsor göstərmək mümkündürmü?
Bəli. Əgər işləmirsinizsə və ya tələbəsinizsə, səyahət xərclərinizi sponsor qarşılayarsa, sponsorun şəxsiyyət vəsiqəsi, iş arayışı, bank çıxarışı, sponsorluq məktubu və ailəvi əlaqəni sübut edən sənədlər təqdim edilməlidir.
6. Kanada vizası üçün barmaq izi vermək vacibdirmi?
Bəli. 14 yaşdan yuxarı hər bir müraciətçi biometrik məlumat (barmaq izi və foto) verməlidir. Bu proses yalnız viza mərkəzində (VAC) aparılır və bir dəfə verildikdə 10 il etibarlıdır.
7. Kanada vizası üçün sənədlər hansı dildə olmalıdır?
Bütün sənədlər ingilis və ya fransız dilinə notarial qaydada tərcümə və təsdiq edilməlidir. Tərcümə olunmamış sənədlər qəbul edilmir və müraciətin gecikməsinə səbəb ola bilər.
8. Kanada vizası üçün müraciət necə edilir?
Kanada vizasına onlayn və ya kağız üzərində müraciət etmək mümkündür. Onlayn müraciət daha sürətli və rahat üsuldur. Hər iki halda biometrik məlumat təqdim etmək məcburidir.
9. Kanada vizası rədd edilərsə, yenidən müraciət edə bilərəmmi?
Bəli. Rədd cavabı aldıqdan sonra imtina səbəblərini aradan qaldıraraq yenidən müraciət edə bilərsiniz. Yeni müraciətdə əvvəlki sənədləri təkmilləşdirmək vacibdir.
