İş Vizası ilə Amerikaya Necə Getmək Olar?

İş vizası ilə Amerikaya getmək üçün ilk öncə ABŞ-da fəaliyyət göstərən bir şirkət sizə iş təklifi etməlidir. Yəni, əvvəlcə sizə sponsor olacaq bir işəgötürən tapmalısınız. Bu işəgötürən sizin üçün rəsmi şəkildə müraciət edib, sizə iş vizası almağa dəstək olmalıdır.

ABŞ-da ən çox istifadə olunan iş vizası növü H-1B vizasıdır. Bu viza əsasən xüsusi ixtisas tələb edən peşələr üçündür (məsələn, mühəndislik, İT, tibb və s.). Digər məşhur iş vizaları arasında L-1 (şirkət daxili köçürmə üçün), O-1 (xüsusi istedad və bacarığı olan şəxslər üçün) və digər növlər var.

İlk addım olaraq, işəgötürən sizin adınızdan ABŞ İmmiqrasiya Xidmətinə (USCIS) sənəd göndərir. Bu sənədə “Petition” (ərizə) deyilir. Əgər USCIS bu ərizəni təsdiqləyərsə, sizə “I-797 təsdiq sənədi” göndərilir. Bu sənəd olmadan iş vizasına müraciət etmək mümkün deyil.

Sonra siz iş vizasına müraciət etmək üçün ABŞ-ın Azərbaycandakı səfirliyinin saytında onlayn DS-160 anketini doldurursunuz. Bu anketdə şəxsi məlumatlarınızı, təhsil və iş təcrübənizi qeyd edirsiniz. Anketi doldurduqdan sonra viza rüsumunu ödəyirsiniz və müsahibə üçün görüş təyin edirsiniz.

Səfirlikdə keçirilən müsahibəyə gedərkən aşağıdakı sənədləri təqdim etməlisiniz:

USCIS tərəfindən göndərilən I-797 təsdiq sənədi
ABŞ-dakı işəgötürənin dəvət məktubu və əmək müqaviləsi
Təhsil diplomlarınız və digər ixtisas sənədləri
İş təcrübənizi göstərən sənədlər (məsələn, əvvəlki iş yerlərindən arayışlar)
CV və digər əlavə sənədlər

Müsahibə zamanı sizdən hansı işdə çalışacağınız, niyə həmin işi seçdiyiniz, təcrübəniz və gələcək planlarınız barədə suallar verilə bilər.

Əgər viza təsdiqlənərsə, pasportunuza viza vurulur və siz artıq ABŞ-a gedərək işə başlaya bilərsiniz.

Vacib olan odur ki, bütün sənədləri düzgün və tam şəkildə təqdim edəsiniz. İş vizası prosesi uzun çəkə və çox diqqət tələb edə bilər. Ona görə də hər mərhələdə diqqətli olmaq və vaxtında hər şeyi hazırlamaq lazımdır.

Beləliklə, qısaca desək: əvvəlcə ABŞ-da işəgötürən tapmaq → USCIS təsdiqi → DS-160 anketi və viza müsahibəsi → viza təsdiqi → ABŞ-da işləməyə başlamaq.

Əlbəttə! Aşağıda "İş vizası nədir və kimlər müraciət edə bilər?" başlığı üçün detallı və oxunaqlı mətn təqdim edirəm:

İş vizası nədir və kimlər müraciət edə bilər?

İş vizası, xarici vətəndaşların ABŞ-a gedərək qanuni şəkildə işləməsinə imkan verən xüsusi bir icazə növüdür. Bu viza sayəsində siz Amerikada müəyyən bir işdə çalışa və əmək haqqı əldə edə bilərsiniz. İş vizası, turist vizasından və digər qısamüddətli vizalardan fərqli olaraq, məqsədli şəkildə işləmək üçün nəzərdə tutulur və hüquqi status qazandırır.

İş vizasına müraciət etmək üçün ilk və ən vacib şərt ABŞ-da fəaliyyət göstərən bir şirkətdən rəsmi iş təklifi almağınızdır. Başqa sözlə, əvvəlcə sizə sponsor olacaq bir işəgötürən tapılmalıdır. Bu şirkət sizin üçün ABŞ İmmiqrasiya Xidmətinə (USCIS) müraciət edərək, iş vizası üçün ilkin təsdiq alır.

Kimlər müraciət edə bilər?

Ali təhsilli, xüsusi ixtisası və ya peşəkar bacarıqları olan şəxslər (məsələn, mühəndis, həkim, proqramçı və s.)
Sənət, elm, idman və ya digər sahələrdə xüsusi istedadı olan şəxslər
Mövcud şirkətində rəhbər və ya mühüm vəzifə daşıyan şəxslər (şirkət daxili transfer üçün)
Müxtəlif peşə sahələrində ABŞ iş bazarına dəyər qatacaq mütəxəssislər

Bundan əlavə, bəzi iş vizaları ailə üzvlərini də əhatə edir. Yəni siz iş vizası aldıqda, həyat yoldaşınız və övladlarınız da sizinlə birlikdə ABŞ-a gedə və orada yaşaya bilərlər.

Vacibdir ki, müraciət edən şəxsin həm təhsil, həm də peşəkar təcrübəsi sənədlərlə sübut olunsun. Həmçinin, işəgötürən şirkət ABŞ-da mövcud qanunlara uyğun fəaliyyət göstərməli və sizin üçün zəruri olan bütün prosedurları düzgün şəkildə yerinə yetirməlidir.

Beləliklə, iş vizası həm karyera imkanlarınızı genişləndirmək, həm də Amerika iş mühitində təcrübə qazanmaq üçün çox dəyərli bir fürsətdir.

Əlbəttə! Aşağıda ABŞ-da ən məşhur iş vizası növləri haqqında ayrı-ayrılıqda qısa, aydın məlumatlar təqdim edirəm. Sonra isə hər vizanın əsas xüsusiyyətlərini göstərən ümumi bir cədvəl təqdim edəcəm.

ABŞ-da İş Vizası Növləri

1. H-1B VİZASI

Nədir? Xüsusi peşə sahələrində (məsələn, İT, mühəndislik, tibb, maliyyə və s.) çalışan ali təhsilli və ixtisaslı mütəxəssislər üçün nəzərdə tutulmuş iş vizasıdır.
Kimlər üçün uyğundur? Ali təhsili olan və müəyyən peşə sahəsində təcrübəsi olan şəxslər.
Müddət: İlk mərhələdə 3 il, sonra 3 ilə qədər uzadıla bilər.
Xüsusiyyət: Hər il müəyyən kvota (limit) ilə verilir, kvotaya çatdıqda müraciət qəbul olunmaya bilər.

2. L-1 VİZASI

Nədir? Şirkət daxilində başqa ölkədən ABŞ-a işçi transferi üçün nəzərdə tutulmuş vizadır.
Kimlər üçün uyğundur? Xarici şirkətin idarəçisi, rəhbəri və ya mütəxəssisi olan şəxslər.
Müddət: İdarəçilər üçün 7 il, digər işçilər üçün 5 ilədək.
Xüsusiyyət: ABŞ-da eyni şirkətin filialında və ya nümayəndəliyində işləmək üçün.

3. O-1 VİZASI

Nədir? Xüsusi bacarıq, istedad və ya nailiyyətlərə malik şəxslər üçün verilən viza.
Kimlər üçün uyğundur? Elm, sənət, idman, biznes sahəsində tanınmış şəxslər.
Müddət: İlk mərhələdə 3 il, sonra uzadılır.
Xüsusiyyət: Nailiyyətlər sənədlərlə təsdiq edilməlidir.

4. EB-2 VİZASI (Green Card kateqoriyası)

Nədir? Yüksək ixtisas və ya xüsusi bacarıq tələb edən daimi yaşamaq və işləmək vizasıdır.
Kimlər üçün uyğundur? Ali təhsilli mütəxəssislər, tədqiqatçılar, mühəndislər.
Müddət: Daimi yaşayış hüququ verir.
Xüsusiyyət: İşəgötürən sponsorluğu tələb oluna bilər, bəzi hallarda National Interest Waiver (NİW) ilə sponsorluq olmadan da mümkündür.

5. EB-3 VİZASI (Green Card kateqoriyası)

Nədir? Peşəkar, ixtisaslı və qeyri-ixtisaslı işçilər üçün daimi yaşamaq və işləmək vizasıdır.
Kimlər üçün uyğundur? Peşəkar işçilər, ixtisaslı işçilər və bəzən qeyri-ixtisaslı işçilər.
Müddət: Daimi yaşayış hüququ verir.
Xüsusiyyət: İşəgötürən sponsorluğu mütləqdir.

ABŞ İş Vizası Növləri Üzrə Ümumi Cədvəl

Viza Növü	Nədir?	Kimlər üçün?	Müraciət Zamanı	Müddət	Xüsusiyyətlər
H-1B	Xüsusi peşə sahələrində ixtisaslı işçilər üçün	Ali təhsilli mütəxəssislər	Kvota açıldıqda (adətən hər il apreldə)	3 il + uzatma	Kvota məhduddur, müraciət rəqabətlidir
L-1	Şirkət daxilində transfer	Xarici şirkətlərin idarəçi və mütəxəssisləri	İstənilən vaxt	3-7 il	Eyni şirkətin ABŞ filialına köçürmə
O-1	Xüsusi istedadlı şəxslər	Elm, sənət, idman, biznes sahəsində tanınmışlar	İstənilən vaxt	3 il + uzatma	Nailiyyətlərin sənədləşdirilməsi tələb olunur
EB-2	Daimi yaşayış və iş hüququ	Yüksək ixtisaslı mütəxəssislər	İstənilən vaxt	Daimi yaşayış	Bəzi hallarda sponsor olmadan da mümkündür
EB-3	Daimi yaşayış və iş hüququ	Peşəkar və ixtisaslı işçilər	İstənilən vaxt	Daimi yaşayış	İşəgötürən sponsorluğu vacibdir

İş vizası üçün lazım olan addımlar

ABŞ-da işəgötürən tapmaq
İlk növbədə sizə ABŞ-da iş təklifi verəcək bir şirkət tapmalısınız. İşəgötürən sizin üçün sponsor rolunu oynayacaq və vizanı almaq üçün lazımi sənədləri təqdim edəcək. İş təklifi olmadan iş vizası almaq mümkün deyil.
İşəgötürənin USCIS-ə müraciəti (Petition təqdim etmək)
İşəgötürən sizin adınızdan ABŞ İmmiqrasiya Xidmətinə (USCIS) “Petition” adlanan ərizə təqdim edir. Bu ərizə sizin ABŞ-da işləmək hüququnu təsdiqləyən ilk rəsmi sənəddir.
I-797 təsdiq sənədinin alınması
USCIS ərizənizi qəbul edib təsdiqlədikdə, işəgötürən sizə “I-797” adlı təsdiq məktubu göndərir. Bu sənəd iş vizası üçün müraciətinizi davam etdirmək üçün vacibdir.
DS-160 viza müraciət forması doldurmaq
Siz ABŞ səfirliyinin rəsmi saytında DS-160 adlı onlayn viza müraciət formasını doldurmalısınız. Bu formada şəxsi məlumatlarınız, təhsiliniz, iş təcrübəniz və digər vacib suallara cavab verirsiniz.
Viza rüsumunun ödənilməsi
DS-160 formasını doldurduqdan sonra, iş vizası üçün tələb olunan rüsumu ödəməlisiniz. Ödənişin təsdiqi ilə viza müsahibəsi üçün vaxt təyin etmək mümkün olur.
Viza müsahibəsi üçün görüş təyin etmək
Ödənişi təsdiq etdikdən sonra, ABŞ səfirliyinin viza bölməsindən müsahibə üçün görüş vaxtı alırsınız. Müsahibə, vizanın verilməsi üçün vacib mərhələdir.
Səfirlikdə müsahibəyə getmək və sənədləri təqdim etmək
Müsahibə zamanı sizdən iş təklifinizi və təhsil, təcrübə sənədlərinizi, I-797 təsdiqini, işəgötürənin dəvət məktubunu və digər zəruri sənədləri tələb edirlər. Suallara açıq və dürüst cavab vermək çox önəmlidir.
Viza təsdiqi və pasportunuzu almaq
Müsahibə uğurlu keçərsə, pasportunuza iş vizası vurulur. Bu andan sonra siz ABŞ-da qanuni şəkildə işləmək hüququna sahib olursunuz.

İş Vizası ilə Bağlı Tez-Tez Verilən Suallar (FAQ)

1. İş vizası almaq çətindirmi?
İş vizası almaq müəyyən prosedurları, sənədləşməni və müsahibə mərhələsini ehtiva etdiyi üçün asan proses deyil. ABŞ-da iş təklifi tapmaq, sponsorluq almaq və müvafiq sənədləri düzgün hazırlamaq vacibdir. Lakin düzgün hazırlıq və planlama ilə bu proses uğurla başa çatdırıla bilər.

2. İş vizası ailə üzvlərinə şamil olunurmu?
Bəli. İş vizası sahibi ilə birlikdə onun həyat yoldaşı və 21 yaşınadək övladları da ABŞ-a gəlmək üçün əlavə vizalar ala bilərlər (məsələn, H-4 vizası). Ailə üzvləri ABŞ-da yaşaya və təhsil ala bilər, bəzi hallarda iş icazəsi də verilə bilər.

3. İş vizası müddəti nə qədərdir?
İş vizasının müddəti vizanın növündən asılıdır. Məsələn, H-1B vizası adətən 3 il verilir və 3 ilədək uzadıla bilər. L-1 vizası idarəçilər üçün 7 ilədək verilir. Daimi yaşayış vizaları (Green Card) isə müddətsizdir.

4. Vizadan imtina olunarsa nə etmək lazımdır?
Əgər viza müsahibəsində və ya sənədlərdə problem yaranarsa və müraciətiniz rədd olunarsa, səbəbi dəqiq öyrənmək vacibdir. Əksər hallarda yenidən müraciət etmək mümkündür, lakin sənədlərin düzgünlüyünü təmin etmək və səbəbləri aradan qaldırmaq üçün hazırlıqlı olmaq lazımdır. Peşəkar məsləhət almaq da faydalıdır.

5. İş vizasını turist vizasına dəyişmək mümkündürmü?
ABŞ-da viza statusunu dəyişmək bəzi hallarda mümkündür, amma bu mürəkkəb prosesdir və hər zaman icazə verilmir. İş vizası alarkən, turist vizasına keçmək və ya əksinə, turist vizası ilə gedib iş vizası almaq fərqli prosedurlardır. Ən yaxşısı, vizanı növünü əvvəlcədən düzgün seçməkdir.