Schengen Area vizası Avropanın bir çox ölkəsinə vahid viza ilə səyahət imkanı yaradan ən çox tələb olunan vizalardan biridir. Bu viza ilə turistlər, işgüzar səfər edənlər və ailə ziyarəti məqsədi ilə səyahət edən şəxslər Şengen zonasına daxil olan ölkələr arasında sərbəst hərəkət edə bilirlər. Şengen vizası əsasən qısa müddətli səfərlər üçün verilir və adətən 180 gün ərzində maksimum 90 gün qalmaq imkanı tanıyır.
Viza müraciəti zamanı əsas diqqət sənədlərin düzgün və tam hazırlanmasına, səfər planının aydın göstərilməsinə və maliyyə imkanlarının təsdiqlənməsinə yönəlir. Konsulluqlar müraciətçini qiymətləndirərkən onun geri dönüş niyyətini və səfərin real məqsədini əsas götürürlər. Buna görə də hər bir detal iş yeri arayışı, bank çıxarışı, otel və aviabilet bronu kimi sənədlər vacib rol oynayır.
Şengen vizası Avropaya səyahət etmək istəyənlər üçün böyük rahatlıq yaratsa da, müraciət prosesi ciddi qaydalar və yoxlamalarla müşayiət olunur. Ona görə də əvvəlcədən düzgün məlumatlanmaq və sənədləri qaydalara uyğun hazırlamaq uğurlu nəticə üçün əsas şərtlərdən biridir.
Ən Son Dəyişikliklər Nələrdir?
2026-cı ildə Schengen Area vizası və ümumi Avropa sərhəd qaydalarında ən vacib dəyişikliklər əsasən rəqəmsallaşma və sərhəd nəzarətinin sərtləşməsi ilə bağlıdır. Əsas yeniliklər bunlardır:
1. Yeni Entry/Exit System (EES) – rəqəmsal sərhəd keçidi
2026-cı ilin 10 aprel tarixindən etibarən Şengen ölkələrində pasport ştampı sistemi tamamilə ləğv edilib və yerinə rəqəmsal qeydiyyat sistemi (EES) tətbiq olunub.
Artıq sərhəddə pasport məlumatları, üz tanıma, barmaq izi rəqəmsal şəkildə sistemə daxil edilir və bütün giriş-çıxışlar avtomatik izlənilir.
2. 90/180 gün qaydası daha ciddi nəzarət olunur
Şengen zonasına daxil olan bütün qeyri-AB vətəndaşlarının qalma müddəti yenə də 180 gün ərzində maksimum 90 gün amma bu dəfə sistem avtomatik şəkildə izləyir və artıq pozuntular daha tez aşkar edilir.
3. Biometrik yoxlamalar məcburi olub
Sərhəd keçidlərində artıq foto, barmaq izi, pasport məlumatı mütləq şəkildə alınır və sistemdə saxlanılır. Bu, giriş prosesini daha ciddi və nəzarətli edib.
4. ETIAS sistemi (yeni icazə sistemi – gələcək dəyişiklik)
2026-nın sonuna doğru ETIAS sistemi aktivləşəcək. Bu, vizasız ölkələr üçün onlayn icazə sistemidir. Yəni viza əvəzi deyil, əlavə təhlükəsizlik icazəsidir.
ETIAS sistemi nədir?
ETIAS Avropaya vizasız səyahət edən ölkə vətəndaşları üçün yaradılan onlayn səyahət icazə sistemidir. Bu sistem viza deyil, lakin Avropa İttifaqı ölkələrinə girişdən əvvəl əvvəlcədən yoxlama və təhlükəsizlik icazəsi rolunu oynayır.
ETIAS vasitəsilə səyahət etməzdən əvvəl şəxsin məlumatları onlayn formada yoxlanılır və təhlükəsizlik baxımından risk olub-olmadığı qiymətləndirilir. Müraciət təsdiqləndikdən sonra həmin şəxs müəyyən müddət ərzində Schengen Area ölkələrinə qısa səfərlər edə bilir.
Sistem əsasən vizasız ölkələrin vətəndaşlarına şamil olunur və məqsədi sərhəd təhlükəsizliyini artırmaq, eyni zamanda səyahət prosesini daha nəzarətli və rəqəmsal etməkdir. ETIAS icazəsi adətən onlayn doldurulan qısa anket və kiçik rüsum ödənişi ilə əldə edilir.
Qısaca desək, ETIAS Avropaya giriş üçün əlavə təhlükəsizlik icazəsi sistemidir, viza əvəzi deyil.
Entry/Exit System (EES) nədir və necə işləyir?
Entry/Exit System (EES) Avropa İttifaqı tərəfindən tətbiq olunan yeni rəqəmsal sərhəd idarəetmə sistemidir və Schengen Area ölkələrinə daxil olan və çıxan qeyri-AB vətəndaşlarının məlumatlarını avtomatik şəkildə qeydiyyata alır. Bu sistemin əsas məqsədi sərhəd nəzarətini gücləndirmək, qanunsuz qalma hallarını azaltmaq və giriş-çıxış prosesini daha şəffaf və nəzarətli etməkdir.
EES sistemi əvvəlki pasport möhürü (ştamp) sistemini əvəz edir. Artıq sərhədi keçərkən şəxsin pasport məlumatları ilə yanaşı biometrik məlumatları barmaq izi və üz görüntüsü rəqəmsal bazaya daxil edilir. Hər dəfə Şengen zonasına giriş və çıxış etdikdə bu məlumatlar sistemdə qeyd olunur və beləliklə şəxsin bölgədə nə qədər müddət qaldığı avtomatik hesablanır.
Bu sistem sayəsində xüsusilə 90/180 gün qaydasına riayət olunmasına nəzarət daha da güclənir. Əgər bir şəxs icazə verilən müddətdən artıq qalarsa, bu dərhal sistemdə görünür və növbəti səfərlərdə problem yarada bilər. Eyni zamanda, EES sərhəd keçidlərini daha sürətli və təhlükəsiz etməyi hədəfləyir, çünki məlumatlar əvvəlcədən və avtomatik şəkildə yoxlanılır.
Biometrik yoxlamalarda hansı yeniliklər var?
2026-cı ildən etibarən Schengen Area ölkələrinə giriş zamanı biometrik yoxlamalar daha da gücləndirilib və rəqəmsallaşdırılıb. Yeni tətbiq olunan Entry/Exit System (EES) çərçivəsində artıq sərhəddə yalnız pasportun yoxlanılması kifayət etmir, eyni zamanda şəxsin biometrik məlumatları da sistemə daxil edilir.
Əvvəllər biometrik məlumatlar əsasən yalnız viza müraciəti zamanı götürülürdüsə, indi sərhəd keçidi zamanı da aktiv şəkildə istifadə olunur. Sərhədi keçərkən barmaq izi və üz görüntüsü xüsusi cihazlar vasitəsilə oxunur və sistemdə saxlanılır. Bu məlumatlar hər giriş və çıxış zamanı yenilənir və şəxsin kimliyinin daha dəqiq təsdiqlənməsinə imkan yaradır.
Bu yeniliklər sayəsində saxta sənəd istifadəsinin qarşısı daha effektiv alınır, eyni şəxsin fərqli məlumatlarla giriş etməsi çətinləşir və ümumilikdə sərhəd təhlükəsizliyi artır. Eyni zamanda, avtomatlaşdırılmış sistemlər sayəsində bəzi keçid məntəqələrində proses daha sürətli və növbəsiz həyata keçirilə bilər.
Şengen vizası ilə digər ölkələrə keçid
Şengen vizası əldə etdikdən sonra ən çox verilən suallardan biri də budur: “Başqa Şengen ölkələrinə sərbəst gedə bilərəmmi?” Qısa cavab bəli, mümkündür. Lakin bu proses müəyyən qaydalar və prinsiplər əsasında tənzimlənir və onları düzgün anlamaq gələcək viza müraciətləriniz üçün çox vacibdir.
Şengen zonasında sərbəst hərəkət imkanı - Şengen vizası sizə Şengen zonası daxilində sərbəst səyahət imkanı yaradır. Bu zonaya daxil olduqdan sonra Almaniya, İtaliya, İspaniya, Fransa kimi ölkələr arasında əlavə viza almadan hərəkət edə bilərsiniz. Əksər hallarda daxili sərhədlərdə pasport yoxlanışı olmur, bu da səyahəti daha rahat və sürətli edir.
Şengen vizası ilə səyahətdə ən vacib məqam “əsas təyinat ölkəsi” prinsipidir. Siz vizanı hansı ölkənin səfirliyindən almısınızsa:
- Səyahətinizin ən uzun müddəti həmin ölkədə keçməlidir
- Əgər müddətlər bərabərdirsə, ilk giriş həmin ölkədən edilməlidir
Məsələn, vizanı Fransa səfirliyindən almısınızsa, səyahət planınızda Fransaya üstünlük vermək vacibdir. Əks halda, gələcək müraciətlər zamanı bu uyğunsuzluq nəzərə alına bilər.
Qaydalara əməl edilməzsə nə baş verir?
Əgər siz:
- Vizanı aldığınız ölkəyə ümumiyyətlə getmirsinizsə
- Bütün səfəri başqa ölkədə keçirirsinizsə
Bu zaman konsulluq bunu “səhv istifadə” kimi qiymətləndirə bilər. Nəticədə:
- Növbəti viza müraciətində əlavə suallar yarana bilər
- Hətta viza rədd olunma riski arta bilər
Yeni sistemlər bu prosesi necə təsir edir?
2026-cı ildən tətbiq edilən EES (Entry/Exit System) ilə artıq bütün giriş-çıxışlar rəqəmsal şəkildə izlənilir. Bu o deməkdir ki:
- Hansı ölkədən daxil olduğunuz
- Hansı ölkədə nə qədər qaldığınız
tam şəkildə sistemdə görünür. Bu səbəbdən qaydalara əməl etmək əvvəlkindən daha vacibdir.
Şengen Viza Mərkəzləri və Viza Rüsumları
| Viza Mərkəzi | Hansı ölkələrin vizasını qəbul edir? | Viza Rüsumu | Ünvan və iş saatları |
|---|---|---|---|
| VFS Global | Avstriya, Bolqarıstan, Xorvatiya, Çexiya, İslandiya, İtaliya, Latviya, Litva, Norveç. | 35 avro | Ünvan: Neftçilər prospekti, Crescent business Center 6 ci mertebe
İş saatları: Bazar ertəsi–Cümə, 09:00–16:00 |
| Visametric | Almaniya | 35 avro | Ünvan: Bakı, D.Əliyeva küçəsi 106, Winter Park Plaza, 1 mərtəbə) İş saatları: Bazar ertəsi–Cümə, 09:00–16:00 |
| Capago | Fransa, Belçika, Lüksemburq, Monako, Hollandiya, Portuqaliya, İspaniya, İsveç. | 35 avro | Ünvan: Globus Center, 609, Jafar Jabbarli street, Baku, Azerbaijan İş saatları: Bazar ertəsi–Cümə, 09:00–17:00 |
| BLS | Macarıstan, Slovakiya. | 35 avro | Ünvan:Slovakiya və Macarıstan görüşləri BLS saytından təyin edib, sənədləri visametricə təhvil vermək lazımdr. İş saatları: Bazar ertəsi–Cümə, 10:00-17:00 |
Viza Dəstəyi
Biz Vizam.az şirkəti olaraq sizə Şengen vizası müraciətiniz zamanı yardımçı ola bilərik. Əgər siz bizim viza dəstəyi xidmətimizdən istifadə etsəniz, bizim xidmətə səfirlikdə sizin adınıza görüş təyin olunması, ərizə formanızın doldurulması, sənədlərinizin peşəkar qaydada hazırlanması, səyahətinizi əhatə edəcək uçuş biletlərinizin rezervasiyası, otellərin bronu və ya istəyinizə uyğun şəkildə alınması, viza üçün səyahət tur planınızın qurulması, səfərinizi əhatə edəcək səyahət sığortasının edilməsi, konsultasiya, viza prosedurunuzun izlənilməsi daxil olacaq. Qeyd edək ki, səyahət sığortasının rüsumu bizim xidmət haqqıdan əlavə hesablanacaq. Bu sığortanı siz özünüz də etdirə bilərsiniz. Həmçinin biz sizə sənədlərinizin notarial qaydada ingilis dilinə tərcümə və təsdiq olunması ilə də bağlı yardımçı ola bilərik.
Xoş səyahətlər!
