Şengen vizası üçün müraciət edərkən ən vacib məsələlərdən biri hansı ölkənin konsulluğuna müraciət etməli olduğunuzu düzgün müəyyən etməkdir.
Əgər səfəriniz zamanı yalnız bir Şengen ölkəsinə gedirsinizsə, müraciəti həmin ölkənin səlahiyyətli konsulluğuna təqdim etməlisiniz. Bir neçə Şengen ölkəsinə səfər edirsinizsə, əsas qayda əsas təyinat ölkəsini (main destination) müəyyən etməkdir.
Əsas təyinat ölkəsi, ümumiyyətlə, səfər zamanı ən uzun müddət qalacağınız ölkədir. Lakin səfərin əsas məqsədi başqa ölkə ilə bağlıdırsa, əsas təyinat həmin ölkə də ola bilər.
Şengen vizası üçün əsas ölkə nə deməkdir?
Əsas ölkə (main destination) – bir neçə Şengen ölkəsini əhatə edən səfərdə səfərin əsas təyinatını təşkil edən ölkədir.
Əsas təyinatın müəyyən edilməsində iki əsas meyar nəzərə alınır:
- Ən uzun qalacağınız ölkə
- Səfərin əsas məqsədinin həyata keçiriləcəyi ölkə
Avropa Komissiyasının viza müraciəti qaydalarına əsasən, bir neçə Şengen ölkəsinə səfər edən şəxs müraciəti əsas təyinat ölkəsinin konsulluğuna təqdim etməlidir.
Sadə nümunə
Tutaq ki, səyahət planınız belədir:
- Fransa – 5 gün
- İtaliya – 3 gün
- İspaniya – 2 gün
Bu halda ən uzun müddət Fransada qalacağınız üçün Fransa əsas təyinat ölkəsidir və Şengen vizası üçün müraciət Fransanın səlahiyyətli konsulluğuna edilməlidir.
Ən uzun qalınan ölkə həmişə əsas ölkədir?
Xeyr. Bu, vacib istisnalardan biridir.
Əgər səfərin əsas məqsədi konkret ölkə ilə bağlıdırsa, əsas təyinat həmin ölkə hesab edilə bilər.
Məsələn, Fransada 2 günlük ailə tədbirində iştirak edirsiniz və daha sonra Belçikada 10 gün turistik səfər edirsinizsə, yalnız qalma müddətinə baxmaq kifayət etmir. Əgər səfərin əsas məqsədi Fransadakı ailə tədbiridirsə, Fransa əsas təyinat hesab edilə bilər. Avropa Komissiyasının əməliyyat təlimatında da əsas məqsədin qalma müddətindən fərqli ölkədə olduğu belə bir nümunə göstərilir.
Bu səbəbdən “ən çox gün harada qalıramsa, mütləq həmin ölkədən viza almalıyam” yanaşması bütün hallarda düzgün deyil.
Bir neçə Şengen ölkəsində eyni sayda gün qalacağamsa, hansı ölkəyə müraciət etməliyəm?
Əgər səfər zamanı iki və ya daha çox Şengen ölkəsində eyni müddətdə qalacaqsınızsa və əsas təyinatı müəyyən etmək mümkün deyilsə, müraciət Şengen zonasına ilk daxil olacağınız ölkənin səlahiyyətli konsulluğuna təqdim edilməlidir.
Məsələn:
Səyahət planınız:
- İtaliya – 4 gün
- Fransa – 4 gün
- İspaniya – 3 gün
Bu halda İtaliya və Fransa üzrə qalma müddəti eynidir. Əgər əsas təyinat müəyyən edilə bilmirsə və Şengen zonasına ilk girişiniz İtaliyadandırsa, İtaliya əsas götürülür.
Burada vacib məqam budur:
İlk giriş ölkəsi əsas qayda deyil.
İlk giriş qaydası yalnız əsas təyinat müəyyən edilə bilmədikdə tətbiq olunur.
Əsas ölkə ilə ilk giriş ölkəsinin fərqi nədir?
Bu iki anlayış tez-tez qarışdırılır.
Əsas ölkə: Səfərdə əsas təyinatınız olan, adətən ən uzun müddət qalacağınız ölkədir.
İlk giriş ölkəsi: Şengen zonasının xarici sərhədini ilk keçdiyiniz ölkədir.
Məsələn:
- İtaliya – 2 gün
- Fransa – 7 gün
- İspaniya – 3 gün
Şengen zonasına İtaliyadan daxil olursunuz, lakin Fransada 7 gün qalırsınız.
Bu halda:
İlk giriş ölkəsi = İtaliya
Əsas təyinat ölkəsi = Fransa
Belə səfərdə müraciət Fransa üzrə edilməlidir.
Şengen vizasını ilk daxil olduğum ölkədən almalıyammı?
Xeyr, mütləq deyil.
Şengen vizası üçün müraciət ediləcək ölkə yalnız ilk giriş nöqtəsinə əsasən müəyyən edilmir.
Əgər bir neçə Şengen ölkəsini ziyarət edirsinizsə, əsas təyinat ölkəsinə müraciət etməlisiniz. Yalnız əsas təyinat müəyyən edilə bilmədikdə ilk giriş ölkəsi nəzərə alınır.
Məsələn:
Bakı → İtaliya → Fransa → İspaniya → Bakı
Əgər:
- İtaliya – 3 gün
- Fransa – 6 gün
- İspaniya – 3 gün
qalma planınız varsa, İtaliya ilk giriş ölkəsi olsa da, Fransa əsas təyinat ölkəsidir.
Əsas təyinat ölkəsi necə müəyyən edilir?
| Səyahət planı | Əsas təyinat | Müraciət ediləcək ölkə |
|---|---|---|
| Fransa 7 gün → İtaliya 3 gün | Fransa | Fransa |
| İtaliya 5 gün → Fransa 4 gün → İspaniya 2 gün | İtaliya | İtaliya |
| İtaliya 4 gün → Fransa 4 gün → İspaniya 3 gün | İlk giriş ölkəsi | İtaliya* |
| Fransa 2 gün (əsas tədbir) → Belçika 10 gün | Səfərin əsas məqsədinə görə Fransa | Fransa |
| İspaniya 8 gün → Portuqaliya 3 gün | İspaniya | İspaniya |
* Əsas təyinat müəyyən edilə bilmədikdə ilk giriş ölkəsi nəzərə alınır.
Səfərin əsas məqsədi əsas ölkəni dəyişə bilərmi?
Bəli.
Əsas təyinat yalnız gecələmə sayına mexaniki şəkildə əsaslanmır. Əgər səfərin əsas məqsədi konkret Şengen ölkəsində həyata keçirilirsə, həmin ölkə əsas təyinat kimi müəyyən edilə bilər.
Məsələn, biznes görüşünüz Belçikadadır və Belçikada 3 gün, Fransada isə turistik məqsədlə 7 gün qalmağı planlaşdırırsınızsa, əsas təyinatın müəyyənləşdirilməsində səfərin məqsədi də nəzərə alına bilər.
Avropa Komissiyasının təlimatında da səfərin əsas məqsədinin qalma müddətindən fərqli ölkədə olduğu nümunə göstərilir.
Buna görə müraciət zamanı səfərin məqsədi, marşrut və qalma müddətləri bir-biri ilə uyğun olmalıdır.
Şengen vizası aldığım ölkədən daxil olmalıyam?
Ümumi qayda olaraq Şengen vizası ilə Şengen zonasına daxil olarkən vizanı verən ölkənin sərhədindən daxil olmaq məcburiyyəti yoxdur. Avropa Komissiyasının məlumatına görə, bir Şengen ölkəsi tərəfindən verilmiş qısamüddətli viza ümumiyyətlə digər Şengen ölkələrinin ərazisində də səyahət etməyə imkan verir. Lakin viza avtomatik olaraq giriş hüququna zəmanət vermir və sərhəddə səfərin məqsədi və şərtləri ilə bağlı yoxlamalar aparıla bilər.
Məsələn, Fransa əsas təyinatınızdır və vizanı Fransadan almısınızsa, marşrutunuzun şərtlərinə uyğun olaraq başqa Şengen ölkəsindən də giriş edə bilərsiniz.
Lakin bu, viza müraciətində əsas təyinat qaydasını nəzərə almamaq demək deyil.
Yanlış Şengen ölkəsinə müraciət etmək olarmı?
Şengen viza müraciəti səfərin real planına uyğun konsulluğa təqdim edilməlidir.
Məsələn, əsas təyinatınız Fransadır, lakin daha asan olduğunu düşündüyünüz üçün başqa Şengen ölkəsinin konsulluğuna müraciət etmək düzgün yanaşma deyil.
Avropa Komissiyasının Visa Information System (VIS) məlumatlarında da müxtəlif ölkələrə ardıcıl müraciət etməklə viza qaydalarını yan keçməyə yönələn “visa shopping” praktikası qeyd olunur.
Buna görə otel rezervasiyaları, uçuşlar, səyahət planı və digər sənədlər təqdim etdiyiniz müraciətlə uyğun olmalıdır.
Şengen vizası üçün əsas ölkəni müəyyən edərkən nələrə diqqət etmək lazımdır?
Müraciətdən əvvəl aşağıdakı suallara cavab verin:
- Hansı Şengen ölkələrinə gedəcəyəm?
- Hər ölkədə neçə gün qalacağam?
- Səfərin əsas məqsədi hansı ölkə ilə bağlıdır?
- Ən uzun qalacağım ölkə hansıdır?
- Ölkələrdə qalma müddətləri bərabərdirsə, Şengen zonasına haradan daxil olacağam?
- Uçuş, otel və digər rezervasiyalarım marşrutla uyğun gəlirmi?
- Müraciət etdiyim ölkənin konsulluğunun ərazi yurisdiksiyası mənim yaşayış yerimi əhatə edirmi?
Bu sualların cavabları müraciət ediləcək ölkənin müəyyənləşdirilməsinə kömək edir.
Tez-tez Verilən Suallar
Şengen vizası üçün əsas ölkə nədir?
Əsas ölkə (main destination) bir neçə Şengen ölkəsinə səfər zamanı səfərin əsas təyinatını təşkil edən ölkədir. Bu, adətən ən uzun müddət qalacağınız ölkədir, lakin səfərin əsas məqsədi də nəzərə alına bilər.
Şengen vizası üçün ən çox qalacağım ölkəyə müraciət etməliyəm?
Ümumi qayda olaraq, bəli. Bir neçə Şengen ölkəsinə səfərdə müraciət əsas təyinat ölkəsinin konsulluğuna edilir. Əsas təyinat müəyyən edilərkən ən uzun qalma və səfərin əsas məqsədi nəzərə alınır.
İlk giriş ölkəsindən Şengen vizası almaq lazımdır?
Xeyr. İlk giriş ölkəsi yalnız əsas təyinat müəyyən edilə bilmədikdə tətbiq olunan meyardır.
İtaliyadan daxil olub Fransada daha çox qala bilərəm?
Səfər planınızda Fransa əsas təyinatdırsa, viza müraciəti Fransanın səlahiyyətli konsulluğuna edilməlidir. Şengen vizası ilə başqa Şengen ölkəsindən giriş mümkün ola bilər, lakin sərhəd keçidində giriş şərtləri yoxlanılır.
İki Şengen ölkəsində eyni sayda gün qalsam, hara müraciət etməliyəm?
Əsas təyinat müəyyən edilə bilmirsə, Şengen zonasının xarici sərhədini ilk keçəcəyiniz ölkənin konsulluğuna müraciət edilməlidir.
Şengen vizasını daha asan verən ölkə varmı?
Viza müraciətinin hansı ölkəyə təqdim ediləcəyi “asan viza verən ölkə” seçiminə əsaslanmamalıdır. Müraciət real səyahət planına uyğun olaraq əsas təyinat ölkəsinə təqdim edilməlidir.
Viza aldığım ölkədə bütün səfər müddətini keçirməliyəm?
Əsas təyinat qaydasına uyğun hazırlanmış real səyahət planına əsasən müraciət edilməlidir. Səfər planının viza müraciətində təqdim edilən məlumatlarla uyğun olması vacibdir.
Ölkə Seçimi
Şengen vizası üçün müraciət ediləcək ölkəni müəyyənləşdirərkən əsas meyar ilk giriş deyil, əsas təyinatdır.
Əgər bir neçə Şengen ölkəsinə səfər edirsinizsə:
1. Əvvəlcə səfərin əsas məqsədini müəyyən edin.
2. Ölkələrdə qalacağınız müddətləri müqayisə edin.
3. Ən uzun qalacağınız və ya səfərin əsas məqsədini təşkil edən ölkəni müəyyən edin.
4. Əsas təyinat müəyyən edilə bilmirsə, ilk giriş ölkəsini nəzərə alın.
Səyahət planınızın hansı ölkəni əsas təyinat etdiyini müəyyənləşdirməkdə və Şengen viza müraciəti üçün sənədlərin hazırlanmasında dəstəyə ehtiyacınız varsa, Vizam.az viza dəstəyi xidmətindən yararlana bilərsiniz.
