ABŞ hər il milyonlarla insanın səyahət, təhsil, iş və yeni həyat qurmaq məqsədilə üz tutduğu ölkələrdən biridir. Dünyanın ən böyük iqtisadiyyatlarından birinə sahib olan Amerika Birləşmiş Ştatları həm məşhur şəhərləri, həm yüksək təhsil imkanları, həm də geniş karyera perspektivləri ilə fərqlənir.
Bəs 2026-cı ildə Amerikaya necə getmək olar? Azərbaycan vətəndaşları üçün hansı yollar mövcuddur? ABŞ vizası almaq çətindirmi? Hansı sənədlər tələb olunur və müraciət prosesində nələrə diqqət etmək lazımdır?
Bu yazıda ABŞ-a getməyin bütün əsas yollarını, Amerika vizası növlərini, müraciət qaydalarını və səyahət planlaşdırarkən bilməli olduğunuz vacib məqamları ətraflı izah edəcəyik.
Amerikaya getməyin ən məşhur yolları
1. Amerika turist vizası (B1/B2)
Əgər məqsədiniz ABŞ-da istirahət etmək, ailə üzvlərini ziyarət etmək, turistik yerləri gəzmək və ya qısa müddətli biznes görüşlərində iştirak etməkdirsə, ən uyğun seçim B1/B2 turist vizasıdır.
Bu viza ilə aşağıdakı məqsədlərlə ABŞ-a səfər etmək mümkündür:
- Turizm
- Dost və qohum ziyarəti
- Konfrans və sərgilərdə iştirak
- İşgüzar görüşlər
- Tibbi müalicə
ABŞ-a giriş zamanı ölkədə nə qədər qalacağınıza sərhəd xidməti əməkdaşı qərar verir. Vizanın etibarlılıq müddəti ilə ölkədə qalma müddəti eyni anlayış deyil.
2. Amerikada təhsil almaq (F1 vizası)
Amerikada universitet, kollec və ya dil məktəbində təhsil almaq istəyən şəxslər adətən F1 tələbə vizasına müraciət edirlər.
Bu viza aşağıdakı şəxslər üçün nəzərdə tutulub:
- Bakalavr tələbələri
- Magistr və doktorantura tələbələri
- Dil kurslarına qatılanlar
- Mübadilə proqramlarının bəzi iştirakçıları
Universitetdən qəbul məktubu aldıqdan sonra tələbə vizası üçün müraciət etmək mümkündür.
3. ABŞ-da işləmək
Amerikada işləmək istəyən şəxslər üçün müxtəlif iş vizaları mövcuddur. Ən məşhur kateqoriyalar bunlardır:
- H-1B – ixtisaslı mütəxəssislər üçün
- H-2A – mövsümi kənd təsərrüfatı işləri
- H-2B – mövsümi qeyri-kənd təsərrüfatı işləri
- L-1 – beynəlxalq şirkət daxilində transfer
- O-1 – elm, idman, incəsənət və biznes sahəsində xüsusi nailiyyətləri olan şəxslər
Bu vizaların əksəriyyəti üçün ABŞ-da fəaliyyət göstərən işəgötürənin sponsorluğu tələb olunur.
4. Green Card proqramı
Amerikaya köçmək istəyənlərin ən çox maraq göstərdiyi üsullardan biri də Green Card Lottery (DV Lottery) proqramıdır.
Bu proqram vasitəsilə hər il müəyyən ölkələrin vətəndaşları arasında təsadüfi seçim aparılır və qaliblər ABŞ-da daimi yaşamaq hüququ əldə edə bilirlər.
Lakin Green Card proqramında iştirak etmək qalib gələcəyiniz anlamına gəlmir. Bu, tamamilə təsadüfi seçim əsasında həyata keçirilir.
5. Ailə birləşməsi
Əgər yaxın ailə üzvünüz ABŞ vətəndaşı və ya daimi yaşayış icazəsi sahibidirsə, müəyyən şərtlər daxilində ailə birləşməsi əsasında Amerikaya köçmək mümkündür.
Bu kateqoriyaya aşağıdakılar daxildir:
- Həyat yoldaşı
- Valideyn
- Uşaq
- Bəzi hallarda bacı və qardaş
6. İnvestor vizaları
Biznes qurmaq və ya iri həcmdə investisiya yatırmaq istəyən şəxslər müəyyən investor proqramları vasitəsilə ABŞ-da fəaliyyət göstərə bilərlər.
Bu kateqoriya əsasən yüksək maliyyə imkanlarına malik sahibkarlar üçün nəzərdə tutulur.
Amerika turist vizası üçün hansı sənədlər tələb olunur?
B1/B2 vizasına müraciət edərkən siz aşağıdakı sənədləri təqdim etməlisiniz:
- Xarici pasportunuzun orijinalı və birinci səhifəsinin surəti
- Əgər varsa, əvvəlki vizalarınızın və giriş-çıxış möhürlərinizin surətləri
- Şəxsiyyət vəsiqənizin surəti
- İş yerindən arayış və əgər varsa, maaş kartından çıxarış (təhsil alan şəxslər üçün təhsil müəssisəsindən arayış)
- Adınıza olan bank hesabından arayış və çıxarış (Məbləğ barədə aşağıda detallı məlumat qeyd olunub)
- Əgər varsa, adınıza olan mülklərin çıxarışlarının və maşınınızın texpasport kopyası
- Mülki vəziyyətinizin sübutu (Ailəlisinizsə, nikah haqqında şəhadətnamənizin, 18 yaşdan aşağı uşaqlarınız varsa, doğum haqqında şəhadətnamələrinin və ya nikahınız pozulubsa, nikahın pozulmasına dair sənədin surəti)
- 2 ədəd 5x5 ölçüdə və ağ fonda çəkilmiş fotoşəkliniz
- Səyahətiniz üçün etdiyiniz aviabilet və otel bronları
- Viza ödənişini etdiyinizə dair sistemdən verilmiş ödəniş qəbzi və üzərində səfirlikdəki görüş tarixiniz qeyd olunmuş instruksiya sənədinin çap versiyası
- Onlayn DS-160 ərizə formasının təsdiq səhifəsi
Bank hesabınızdakı məbləğ sizin göstərdiyiniz səyahət tarixlərinizdən, yəni ABŞ-da qalacağınız müddətdən, bron elədiyiniz uçuş biletləri və otellərin qiymətindən və s. asılı olaraq dəyişir. Ümumilikdə məsləhətdir ki, bir həftəlik səyahət üçün bank hesabınızda minimum 3000-4000 ABŞ dolları aralığında məbləğ göstərəsiniz. Bu məbləğ sizin səyahət planınızı tam əhatə etməlidir. Məbləği hesablayarkən bilet və otel bronlarınızın qiyməti ilə ABŞ-da qalacağınızı göstərdiyiniz hər gün üçün ortalama 80-90 ABŞ dolları gündəlik xərci cəmləyə və aldığınız rəqəmdən biraz daha yüksəyini nəzərdə tuta bilərsiniz.
Amerika vizasına müraciət prosesi necə həyata keçirilir?
ABŞ vizası üçün müraciət prosesi digər ölkələrin vizalarından müəyyən qədər fərqlənir. Müraciət zamanı yalnız sənədlərin düzgün hazırlanması deyil, həm də viza müsahibəsində verilən suallara aydın və dürüst cavab vermək vacibdir.
Ümumilikdə müraciət prosesi aşağıdakı mərhələlərdən ibarətdir:
1. Səfər məqsədinizə uyğun viza növünü müəyyən edin
İlk olaraq ABŞ-a hansı məqsədlə getmək istədiyinizi müəyyənləşdirin. Turizm, təhsil, iş və ya ailə ziyarəti üçün fərqli viza kateqoriyaları mövcuddur və hər birinin müraciət tələbləri dəyişə bilər.
2. DS-160 ərizə formasını doldurun
ABŞ-a qısamüddətli səfərlər üçün elektron DS-160 müraciət forması doldurulur. Formada şəxsi məlumatlarınız, təhsiliniz, iş təcrübəniz, əvvəlki xarici səfərləriniz və planlaşdırdığınız ABŞ səfəri barədə məlumatlar qeyd edilir.
Ərizədə təqdim olunan bütün məlumatlar düzgün və sənədlərlə uyğun olmalıdır. Yanlış və ya natamam məlumat vizanın gecikməsinə və ya rədd edilməsinə səbəb ola bilər.
3. Viza rüsumunu ödəyin
DS-160 formasını tamamladıqdan sonra müvafiq konsulluq rüsumu ödənilir. Ödəniş təsdiq edildikdən sonra növbəti mərhələyə keçmək mümkündür.
4. Müsahibə üçün görüş təyin edin
ABŞ vizası almaq istəyən şəxslərin əksəriyyəti konsulluqda müsahibədə iştirak etməlidirlər. Görüş tarixi mövcud boş yerlərə uyğun olaraq təyin edilir.
5. Müsahibədə iştirak edin
Müsahibə zamanı konsulluq əməkdaşı səfərinizin məqsədi, maliyyə vəziyyətiniz, Azərbaycana geri qayıtma səbəbləriniz və digər mövzular barədə suallar verə bilər.
Ən vacib məqam dürüst cavab vermək və təqdim etdiyiniz məlumatlarla müsahibədə söylədikləriniz arasında ziddiyyət olmamasıdır.
6. Vizanın nəticəsini gözləyin
Müsahibədən sonra müraciətiniz qiymətləndirilir. Vizanız təsdiqləndiyi halda pasportunuz viza ilə birlikdə sizə təqdim edilir.
ABŞ-a Viza Dəstəyi
Əgər şansınız varsa, elə indi “Amerikan xəyalınızı” gerçəkləşdirməyin vaxtıdır! Xoş səyahətlər!